Archiwa tagu: przekład literacki

Język ohydy. O polskim przekładzie „Filth” Irvine’a Welsha

2014 „Język ohydy. O polskim przekładzie Filth Irvine’a Welsha”

w: Language and Literary Studies of Warsaw Nr 4: 99-111.

Abstract
The language in Irvine Welsh’s novel Filth, which tells the story of an Edinburgh policeman Bruce Robertson, has a particular role in the development of the plot and in revealing the subsequent layers of the main character’s mental and physical filth, as well as the filth of the surrounding world. Juggling with elements such as Scots, police slang, brutalisation and vulgarisation as well as diversity of the narrators’ idiolects, together with more or less subtle devices such as repetitions of certain phrases or changes from singular to plural and vice versa, reflect Bruce Robertson’s character and emotions and indicate the changes in his state — the deepening mental disorder and the gradual loss of contact with reality.
It is not difficult to foresee that not all of the above mentioned elements can be transferred into the Polish translation of the text, made by Jacek Spólny, without troubles. The aim of the article is to ascertain the translator’s techniques in rendering those elements into Polish and to assess their effectiveness and consistency in their use, and consequently — the accuracy of the entire translation.

Key words: literary translation, slang, standardisation, translation accuracy, vulgarisms

Streszczenie
W powieści współczesnego pisarza brytyjskiego Irvine’a Welsha Filth, opisującej losy edynburskiego policjanta Bruce’a Robertsona, język odgrywa szczególną rolę: współprowadzi akcję i odkrywa przed czytelnikiem kolejne warstwy ohydy fizycznej i psychicznej bohatera oraz otaczającego go świata. Żonglerka elementami takimi jak język scots i policyjny slang, daleko posunięta brutalizacja i wulgaryzacja oraz zróżnicowanie idiolektów poszczególnych narratorów, a także mniej lub bardziej dyskretne zabiegi, jak na przykład powtórzenia danych zwrotów czy zamiany liczby pojedynczej na mnogą i odwrotnie, oddają charakter i emocje głównego bohatera oraz stanowią wskazówki odnośnie do zmieniającego się stanu jego umysłu — pogłębiającej się choroby psychicznej i utraty kontaktu z rzeczywistością.
Łatwo przewidzieć, że nie wszystkie z owych elementów dadzą się bez problemów przenieść do przekładu powieści na język polski, którego dokonał Jacek Spólny. Celem artykułu jest oznaczenie zastosowanych przez tłumacza technik w przekładzie wyżej wymienionych elementów oraz ocena ich skuteczności i konsekwencji w ich użyciu, a w efekcie ewaluacja adekwatności tekstu przekładu.

Wyrazy kluczowe: adekwatność tłumaczenia, przekład literacki, slang, standaryzacja, wulgaryzmy

Czytaj dalej

Przekład literacki: rozterki tłumacza tekstów specjalistycznych

2008 „Przekład literacki: rozterki tłumacza tekstów specjalistycznych”

w: Marek Łukasik (red.) Debiuty Naukowe II: Terminologia — translatoryka — terminografia. Warszawa: Katedra Języków Specjalistycznych, 70-73.

Streszczenie
Niniejszy tekstpróbuje odpowiedzieć na pytanie, czy język literacki można okreslić mianem języka specjalistycznego, i czy w związku z tym czy doskonałość przekładu tekstu specjalistycznego będzie tym samym, co tekstu literackiego: czy tłumacz tekstów specjalistycznych jest w stanie zastosować teorie i praktykę przekładu specjalistycznego w tłumaczeniu literackim?

Wyrazy kluczowe: funkcja języka, język literacki, język specjalistyczny, przekład literacki, przekład specjalistyczny

DO POBRANIA

Czytaj dalej

Pomiędzy żalem Barańczaka a rozpaczą Dehnela. O przekładzie wybranych wierszy Philipa Larkina

2008 „Pomiędzy żalem Barańczaka a rozpaczą Dehnela. O przekładzie wybranych wierszy Philipa Larkina”

w: Krzysztof Fordoński — Marek Łukasik (red.) Piękno języka specjalistycznego a precyzja języka literackiego. Warszawa: Katedra Języków Specjalistycznych, 71-86.

Streszczenie
Niniejszy artykuł podejmuje próbę porównania przekładów wybranych wierszy Philipa Larkina autorstwa Stanisława Barańczaka, obecnych na polskim rynku od roku 1991, i mających się wkrótce ukazać nowych tłumaczeń w wykonaniu Jacka Dehnela. Analizie poddano cztery utwory z trzech dojrzałych tomów poetyckich Philipa Larkina oraz ich przekłady autorstwa obu tłumaczy. Analiza uwzględnia aspekty leksykalne oraz wersyfikacyjne i ma za cel ocenę ekwiwalencji przekładów, jak też określenie różnic w podejściu Barańczaka i Dehnela.

Wyrazy kluczowe: Stanisław Barańczak, Jacek Dehnel, Philip Larkin, przekład literacki, tłumaczenie poezji

DO POBRANIA

Czytaj dalej